Selector Switch คืออะไร เข้าใจง่ายๆ ใน 5 นาที

ในการออกแบบเครื่องจักรในอุตสาหกรรมนั้น สวิตช์ก็ถือเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าอีกชนิดหนึ่งที่ขาดไม่ได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น สวิตช์ฉุกเฉิน (Emergency Switch), สวิตช์เปิด-ปิด (On-Off Switch) และ อื่นๆ ในบทความนี้เราจะมาพูดถึง สวิตช์ที่ใช้เลือกการทำงานของวงจรนั้นก็คือ “ซีเล็คเตอร์สวิตช์ (Selector Switch)” นั่นเอง

ซีเล็คเตอร์สวิตช์ (Selector Switch) คืออะไร?

ซีเล็คเตอร์สวิตช์ คือ อุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมทิศทางของกระแสไฟฟ้าให้ไหลไปตามที่ต้องการ เป็นสวิตช์ที่นิยมใช้กันมากในงานอุตสาหกรรม เช่น นำไปประยุกต์ใช้กับเครื่องจักรที่สามารถปรับเปลี่ยนโหมดการทำงานระหว่าง คนควบคุม(manual) หรือ อัตโนมัติ (automation) โดยการบิดสวิตช์เลือกโหมดที่ต้องการ 

รูปแบบของซีเล็คเตอร์สวิตช์

1.แบบมาตรฐาน (knob operation) เป็นสวิตช์ที่นิยมใช้กันมากในอุตสาหกรรม ตัวอย่างเช่น ใช้ในการเปิด-ปิดการทำงานของเครื่องจักร

2.แบบมีแสงไฟแสดงสถานะ (Illuminated Selector Switches) สามารถมองเห็นสถานะของการเปิด-ปิดบนสวิตช์ได้อย่างชัดเจน

3.แบบมีกุญแจ (Key Selector Switches) เหมาะสำหรับใช้งานที่ต้องการความปลอดภัย โดยถ้าผู้ใช้งานไม่มีกุญแจ จะไม่สามารถบิดสวิตช์เพื่อใช้งานได้

รูปแบบการทำงานของ ซีเล็คเตอร์สวิตช์

แบ่งตามฟังก์ชั่นการใช้งาน ได้ 2 รูปแบบดังนี้

No.	รูปการทำงานของ Selector Switch	ตัวอย่างการใช้งาน	สัญลักษณ์ที่พบได้ในแคตตาล็อก
1	สวิตช์ 2 ตำแหน่ง (2 notches)
2	สวิตช์ 3 ตำแหน่ง (3 notches)

ซีเล็คเตอร์สวิตช์ 2 ตำแหน่ง (2 notches)

สวิตช์ 2 ตำแหน่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้งานกับเครื่องจักร ที่ต้องการเลือกการทำงานแบบเปิดเครื่องหรือปิดเครื่อง นอกจากนี้สามารถนำไปใช้งานกับการเลือกฟังก์ชั่นการใช้งานอื่นๆ ตามความเหมาะสมของผู้ออกแบบ โดยมีรูปแบบให้เลือกใช้งานดังนี้ 

No.	รูปแบบการทำงานพร้อมคำอธิบาย	ตัวอย่างการทำงาน	สัญลักษณ์ที่พบได้ในแคตตาล็อก
1	Maintained การทำงาน – เมื่อบิดสวิตช์แล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น แบ่งออกได้เป็น 2 รูปแบบ คือ 1.1 บิดสวิตช์ไปทางซ้ายแล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น 1.2 บิดสวิตช์ไปทางขวาแล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น	1.1 1.2
2	Spring return from left การทำงาน – เมื่อบิดสวิตช์ไปทางซ้ายแล้ว จะดีดกลับสู่ตำแหน่งเริ่มต้น
3	Spring return from right การทำงาน- เมื่อบิดสวิตช์ไปทางขวาแล้ว จะดีดกลับสู่ตำแหน่งเริ่มต้น

ซีเล็คเตอร์สวิตช์ 3 ตำแหน่ง (3 notches)

 สวิตช์ 3 ตำแหน่งสามารถเลือกรูปแบบการทำงานได้ถึง 3 รูปแบบ ตัวอย่างการนำไปใช้งาน เช่น การทำงานแบบ manual ,automatic และ off(ปิดการทำงานของเครื่องจักร) มีรูปแบบให้เลือกใช้งานดังนี้

No.	รูปแบบการทำงานพร้อมคำอธิบาย	ตัวอย่างการทำงาน	สัญลักษณ์ที่พบได้ในแคตตาล็อก
1	Maintained การทำงาน – เมื่อบิดสวิตช์แล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น แบ่งออกได้เป็น 2 รูปแบบ คือ 1.1 บิดสวิตช์ไปทางซ้ายแล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น 1.2 บิดสวิตช์ไปทางขวาแล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น	1.1 1.2
2	Spring return from left การทำงาน – เมื่อบิดสวิตช์ไปทางซ้ายแล้ว จะดีดกลับสู่ตำแหน่งเริ่มต้น
3	Spring return from right การทำงาน- เมื่อบิดสวิตช์ไปทางขวาแล้ว จะดีดกลับสู่ตำแหน่งเริ่มต้น
4	Spring return two way การทำงาน – เมื่อบิดสวิตช์ไปทางซ้ายหรือทางขวา จะกลับสู่ตำแหน่งเดิมเสมอ

ตัวอย่างการใช้งานของซีเล็คเตอร์สวิตช์

แบ่งออกเป็น 2 ชนิดตามรูปแบบการทำงานของสวิทช์ ดังนี้

1.การทำงานของซีเล็คเตอร์สวิตช์ 2 ตำแหน่ง

สวิตช์ชนิดนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้งานกับเครื่องจักร ที่ต้องการเลือกการทำงาน 2 รูปแบบ ตัวอย่างเช่น ใช้เลือกการทำงานเปิดและปิดของเครื่องจักร

ตำแหน่งสวิตช์	ผังการทำงาน	ลักษณะการทำงาน
		เครื่องจักรไม่ทำงาน เพราะไม่มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านในวงจร
		เครื่องจักรทำงานได้ปกติ เพราะกระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ครบวงจร

2. การทำงานของซีเล็คเตอร์สวิตช์ 3 ตำแหน่ง

สวิตช์ชนิดนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้งานกับเครื่องจักร ที่ต้องการเลือกการทำงาน 3 รูปแบบ ตัวอย่างเช่น ใช้เลือกการทำงานแบบ manual, auto และ หยุดการทำงาน(off)

ตำแหน่งสวิตช์และการทำงาน	ผังการทำงาน
การทำงานของวงจร วง MANUAL = วงจรปิด (กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน) วง AUTO = วงจรเปิด (กระแสไฟฟ้าไม่ไหลผ่าน) ลักษณะการทำงาน การทำงานของเครื่องจักรจะขึ้นอยู่กับผู้ใช้งานควบคุม รูปที่ 1 เมื่อกด start switch มอเตอร์และหลอดไฟสีเขียวจะทำงาน รูปที่ 2 เมื่อไม่ได้กด start switch หลอดไฟสีแดงจะทำงาน	รูปที่ 1 รูปที่ 2
การทำงานของวงจร วง MANUAL = วงจรเปิด (กระแสไฟฟ้าไม่ไหลผ่าน) วง AUTO = วงจรเปิด (กระแสไฟฟ้าไม่ไหลผ่าน) ลักษณะการทำงาน ไม่สามารถใช้งานเครื่องจักรได้
การทำงานของวงจร วง MANUAL = วงจรเปิด (กระแสไฟฟ้าไม่ไหลผ่าน) วง AUTO = วงจรปิด (กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน) ลักษณะการทำงาน มอเตอร์และหลอดไฟสีเขียวจะทำงานได้โดยไม่ขึ้นอยู่กับการกด start swtich

จบไปแล้วนะครับสำหรับบทความซีเล็คเตอร์สวิตช์ คืออะไร เข้าใจง่ายๆ ภายใน 5 นาที ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบการทำงานของสวิตช์แบบต่างๆ รวมไปถึงตัวอย่างการใช้งานในระบบเครื่องจักร หากเพื่อนๆ สนใจในวิธีการเลือกสวิตช์แบบต่าง ๆ เพิ่มเติมสามารถอ่านบทความ 8 องค์ประกอบสำคัญในการเลือกสวิตช์ ได้ที่นี่ หากเพื่อนๆ ต้องการซื้อสินค้าก็สามารถคลิกได้ที่นี่ สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนในมาฝากกันเหมือนเดิมครับ 

คำศัพท์ควรรู้เกี่ยวกับซีเล็คเตอร์สวิตช์

1. Maintained เมื่อบิดสวิตช์แล้ว สวิตช์จะค้างอยู่ที่ตำแหน่งนั้น
2. Spring return from … ทิศทางของสวิตช์ เมื่อดีดกลับสู่ตำแหน่งเดิม