Total Visited : 47605
Visited Today : 73

สารบัญ

เฟืองคืออะไร ? รู้จักกับเฟือง อุปกรณ์ที่อาจซับซ้อนมากกว่าที่ตาเห็น

เฟืองเป็นชิ้นส่วนสำคัญที่ขาดไม่ได้เลยในเครื่องจักรอุตสาหกรรม ซึ่งมีมากมายหลายชนิด ในบทความนี้เราจะมาทำความรู้จักกับเฟือง และส่วนประกอบพื้นฐานที่สำคัญ รวมไปถึงตัวอย่างเฟืองที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมกันครับ ว่ามีอะไรกันบ้าง

เฟือง (Gear) คืออะไร ?

เฟือง (Gear) เป็นชิ้นส่วนของเครื่องจักรกลชนิดหนึ่ง ซึ่งสามารถพบได้ทั่วไปในเครื่องจักรมีรูปร่างหลายแบบ ทำหน้าที่ส่งกำลังโดยการหมุนจากเพลาหนึ่งไปยังอีกเพลาหนึ่งที่ขนานหรือตั้งฉากซึ่งกันและกัน ส่วนมากเฟืองขับ (driving gear) จะมีขนาดใหญ่กว่าเฟืองตาม (driven gear หรือ pinion gear) เฟืองมีมากมายหลายมาตรฐาน เช่น มาตรฐานอังกฤษ นิยมใช้ในหน่วยนิ้ว และมาตรฐานระบบเอสไอ(SI) ในบทความนี้เราจะพูดถึงเรื่องเฟืองในระบบหน่วยเอสไอ (SI Unit) ว่ามีหน้าตาแบบไหน และมีส่วนประกอบอะไรบ้างครับ

to-know-what-is-gear

ส่วนประกอบของเฟืองมีอะไรบ้าง

1.วงกลมพิตซ์ (Pitch circle)

วงกลมพิตซ์ (Pitch circle) เป็นหลักในการเรียกและบอกขนาดของเฟืองด้วยขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางพิตซ์

to-know-what-is-gear
วงกลมพิตซ์ (Pitch circle)

2.Circular pitch (CP)

Circular pitch (CP) เป็นระยะที่วัดบนวงกลมพิตซ์ จากจุดหนึ่งบนฟันเฟืองหนึ่ง ไปยังอีกจุดหนึ่งที่ตำแหน่งเดียวกันบนฟันเฟือง จะเห็นว่าระยะนี้มีค่าเท่ากับผลรวมของความกว้างฟันและความกว้างช่องว่างระหว่างฟัน

to-know-what-is-gear
Circular pitch (CP)

3.โมดูล (Module)

โมดูล (Module) (m) เป็นอัตราส่วนระหว่างขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางพิตซ์กับจำนวนฟันบนเฟือง หน่วยที่ใช้วัดโมดูลคือมิลลิมเตร ค่าของโมดูลนี้เป็นดัชนีสำหรับบอกขนาดของฟันเฟืองในระบบเอสไอ (SI unit)

สามารถหาได้จากสมการ

to-know-what-is-gear
สูตรการหา โมดูล (Module)

4.เส้นผ่านศูนย์กลางพิตซ์ (Pitch Diameter)

เส้นผ่านศูนย์กลางพิตซ์ (Pitch Diameter) (Dp) เป็นค่าที่นิยมใช้ในมาตรฐานอังกฤษ เป็นอัตราส่วนระหว่างจำนวนฟันเฟืองกับขนาดของเส้นผ่านศูนย์กลางพิตซ์ ฉะนั้นจึงเป็นส่วนกลับของโมดูล

to-know-what-is-gear
เส้นผ่านศูนย์กลางพิตซ์ (Pitch Diameter)

5.ความสูงด้านครึ่งบน (Addendum)

ความสูงด้านครึ่งบน (Addendum) (a)เป็นระยะที่วัดในแนวรัศมีระหว่างยอดฟัน (Top land) ถึงวงกลมพิตซ์

to-know-what-is-gear
ความสูงด้านครึ่งบน (Addendum)

6.ความสูงด้านครึ่งล่าง (Dedendum)

ความสูงด้านครึ่งล่าง (Dedendum) (b)เป็นระยะที่วัดในแนวรัศมีระหว่างโคนฟัน (Bottom land) ถึงวงกลมพิตซ์

to-know-what-is-gear
ความสูงด้านครึ่งล่าง (Dedendum)

ฉะนั้นความสูงของฟันเฟืองคือ ระยะ Addendum + Dedendum

to-know-what-is-gear
ความสูงรวมของฟันเฟือง คือ ระยะ Addendum + Dedendum

7.เคลียร์แรนซ์ (Clearance)

เคลียร์แรนซ์ (Clearance) (c) ในการที่เฟืองสองอันขบกันระยะความสูงด้านครึ่งล่าง ต้องมีค่ามากกว่า ระยะความสูงของความสูงด้านครึ่งบนของอีกเฟืองหนึ่ง เพื่อที่จะไม่ให้เกิดการขัดกันเกิดขึ้น ผลต่างระหว่างค่า ความสูงด้านครึ่งล่าง และ ความสูงด้านครึ่งบน นี้จะเรียกว่า Clearance

to-know-what-is-gear
เคลียร์แรนซ์ (Clearance)

8.แบล็คแลช (Backlash)

แบล็คแลช (Backlash) คือระยะห่างระหว่างฟันของเฟืองขับและเฟืองตาม โดยวัดตามเส้นของวงกลมพิตซ์ ซึ่งมีผลต่อการทำงานของเฟือง เช่น หากระยะห่างของเฟืองมากเกินไปก็อาจทำให้เกิดการกระแทกที่รุนแรง หรือหากชิดเกินไปก็จะทำให้เฟืองเกิดความร้อนและอาจไหม้ได้ ดังนั้นระยะ Backlash จึงจำเป็นต้องมี เพื่อให้มีช่องว่างสำหรับน้ำมันหล่อลื่น และเป็นระยะที่เผื่อไว้สำหรับเฟืองขยายตัวได้เมื่อมีอุณหภูมิสูงขึ้น อีกทั้งยังมีผลต่อการเผื่อระยะความผิดพลาดจากกระบวกการตัดของฟันเฟือง หากเฟืองมีระยะแบล็คแลชมากเกินไปจะส่งผลให้ความแม่นยำของเฟืองลดลง เมื่อเฟืองเคลื่อนที่หมุนกลับด้าน

to-know-what-is-gear
แบล็คแลช (Backlash)

9.ความหนาเฟือง (Face width)

ความหนาเฟือง (Face width)วัดในทิศทางเดียวกับแกนเฟือง

to-know-what-is-gear
ความหนาเฟือง (Face width)

10.แฟล็งค์ (Flank)

แฟล็งค์ (Flank) ผิวทางด้านข้างของฟันเฟือง ซึ่งอยู่ระหว่างวงกลมพิตซ์และความสูงด้านครึ่งล่าง (Dedendum)

to-know-what-is-gear
แฟล็งค์ (Flank)

11.อัตราทด (Velocity ratio) (mω)

  1. อัตราทด (Velocity ratio) (mω) คือ อัตราส่วนระหว่างจำนวนของฟันที่อยู่บนเฟืองคู่นั้น ๆ ที่ขบกัน หรืออัตราส่วนระหว่างความเร็วเชิงมุมของเฟืองตัวขับต่ออัตราเร็วเชิงมุมของเฟืองตัวตาม สามารถพิจารณาได้จากสมการ
to-know-what-is-gear

ω = อัตราเร็วเชิงมุม มีหน่วยเป็น rad/s

N = จำนวนฟันของเฟือง(ซี่)

1 = เฟืองตัวขับ (driving gear)

2 = เฟืองตัวขับ (driven gear)

เฟือง มีหน้าตาแบบไหนบ้าง

เมื่อเพื่อน ๆ ทราบถึงส่วนประกอบของเฟืองแล้ว เรามาดูหน้าตาของเฟืองที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมกันครับว่ามีหน้าตาเป็นแบบไหนบ้าง หากเพื่อน ๆ สนใจรายละเอียดเพื่มเติมของเฟืองแต่ละประเภท ไม่ว่าจะเป็นข้อดีข้อเสียของเฟืองชนิดต่าง ๆ เพื่อนๆ สามารถคลิกเข้าไปอ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่นี่ -> ประเภทของเฟืองที่พบได้ทั่วไป

to-know-what-is-gearto-know-what-is-gearto-know-what-is-gearto-know-what-is-gearto-know-what-is-gear
เฟืองตรง
(Spur Gear)
เฟืองเฉียง
(Helical Gear)
เฟืองดอกเจาะ
(Bevel Gears)
เฟืองตัวหนอน
(Worm Gear)
เฟืองสะพาน
(Rack Gear)

จบไปแล้วนะครับสำหรับบทความเรื่อง เฟือง คืออะไร จากบทความนี้เพื่อนๆ น่าจะรู้จักหน้าตาของเฟืองมากยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเรียกชื่อส่วนประกอบต่างๆ ของเฟือง การหาอัตราทด และอื่นๆ สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนใจมาฝากกันเหมือนเดิมครับ 

คำศัพท์ที่น่าสนใจ

No.คำศัพท์คันจิฮิรางานะคาตาคานะคำอ่าน
1 เฟือง (Gear) ギアGi-a
2ระยะพิตซ์ (Pitch)ピッチPit-chi
เลือกดูสินค้า Gear เพิ่มเติมได้ที่นี่
5 2 votes
Article Rating
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • Google analytic

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรังปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

Save

ขอบคุณสำหรับความสนใจ

ทางทีมงานได้รับอีเมลของท่านแล้ว
จะรีบติดต่อกลับภายใน 24 ชั่วโมง