extinguishers-class

ถังดับเพลิง ในงานอุตสาหกรรม มีกี่ชนิด

ปัจจุบัน ถังดับเพลิง มีมากมายให้เลือกใช้งานในท้องตลาด แต่ก็มีผู้ใช้งานจำนวนมากที่ไม่ทราบว่าถังดับเพลิงแต่ละประเภท เหมาะกับการดับไฟประเภทไหนบ้าง หากใช้งานผิดประเภทนอกจากจะดับไฟไม่ได้แล้ว ยังอาจเกิดอันตรายที่มากขึ้นอีกด้วย ในบทความนี้เราจะมาดูกันครับว่า ประเภทของไฟ และ ชนิดของถังดับเพลิง มีความเกี่ยวข้องกันอย่างไร หาคำตอบได้ในบทความนี้

ไฟมีกี่ประเภท ?

สมาคมป้องกันอัคคีภัยของสหรัฐอเมริกา (National Fire Protection Association : NFPA) แบ่งชนิดของไฟตามลักษณะและปฏิกิริยาของการเผาไหม้ ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 5 ประเภทดังนี้

 ไฟประเภท A (Class “A”)  

 ไฟประเภท A (Class “A”)  เป็นไฟที่เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงที่มีลักษณะเป็นของแข็งทั่วไป ตัวอย่างเช่น เสื้อผ้า พลาสติก กิ่งไม้ กระดาษ ยาง พลาสติก เป็นต้น

A- Fire-Extinguisher

 ไฟประเภท B (Class “B”)  

 ไฟประเภท B (Class “B”)  เป็นไฟที่เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงที่มีลักษณะเป็นของเหลว, ก๊าซและสารไวไฟ ตัวอย่างเช่น น้ำมัน ก๊าซหุงต้ม(LPG) แอลกอฮอล์ ทินเนอร์ เป็นต้น

B- Fire-Extinguisher

 ไฟประเภท C (Class “C”)  

 ไฟประเภท C (Class “C”)  เป็นไฟที่เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้า ซึ่งเกิดจากกระแสไฟฟ้าอาร์คหรือสปาร์คกันทำให้เกิดประกายไฟ ตัวอย่างเช่น การใช้งานไฟฟ้าเกินกำลัง ไฟฟ้าลัดวงจร เป็นต้น

C- Fire-Extinguisher

 ไฟประเภท D (Class “D”)  

 ไฟประเภท D (Class “D”)  เป็นไฟที่เกิดจากวัตถุของแข็งจำพวกโลหะไวไฟ และสารที่ทำปฏิกิริยากับน้ำ ตัวอย่างเช่น สารแมกนีเซียม (Magnesium), สารโซเดียม (Sodium), สารไทเทเนียม (Titanium) เป็นต้น

D- Fire-Extinguisher

 ไฟประเภท K (Class “K”)  

 ไฟประเภท K (Class “K”)  เป็นไฟที่เกิดจากน้ำมันที่ใช้ในการประกอบอาหาร และไขมันสัตว์ ตัวอย่างเช่น น้ำมันที่มีอุณภูมิสูงจัดในการประกอบอาหาร เป็นต้น

K- Fire-Extinguisher

ถังดับเพลิง มีกี่ประเภท ?

ในบทความนี้เราจะยกตัวอย่างถังดับเพลิง ที่นิยมใช้กันในปัจจุบัน ว่ามีถังดับเพลิงอะไรบ้างที่พบเจอได้บ่อยในชีวิตประจำวันและในโรงงานอุตสาหกรรม

ถังดับเพลิงชนิดน้ำ (Water Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดน้ำ (Water Extinguishers) ใช้สำหรับดับเพลิงไหม้ที่เกิดจากวัสดุของแข็งทั่วไป (Class A) ตัวอย่างเช่น ไม้ กระดาษ พลาสติก ผ้า เหมาะสำหรับการใช้ดับเพลิงภายใน/ภายนอกอาคาร ที่พักอาศัย เป็นต้น ลักษณะของถังจะมีฉลากเป็นสีแดงและมีตัวหนังสือสีขาวระบุไว้

water-extinguishers

ข้อควรระวังในการใช้งานถังดับเพลิงชนิดน้ำ

ไม่ควรใช้ถังดับเพลิงชนิดนี้ดับไฟนอกเหนือจากไฟประเภท A เพราะอาจจะเกิดอันตรายที่มากขึ้น ตัวอย่างเช่น ดับไฟที่เกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร ซึ่งอาจจะทำให้เกิดไฟรั่วได้

ถังดับเพลิงชนิดโฟม (Foam Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดโฟม(Foam Extinguishers) เหมาะสำหรับการดับไฟประเภท A และ B ซึ่งเกิดจากการจากเชื้อเพลิงประเภทของแข็ง และเชื้อเพลิงที่เป็นสารเคมีไวไฟ เหมาะสำหรับใช้ในอุตสาหกรรมเชื้อเพลิง ห้องเก็บสารเคมี และ ปั๊มน้ำมัน ลักษณะของถังดับเพลิงชนิดนี้จะเป็นถังสแตนเลส ในส่วนของการใช้งานเมื่อไฟดับลงแล้ว คราบโฟมที่เกิดขึ้นอาจจะมีส่วนทำให้ชิ้นงานเกิดความเสียหายตามมาในภายหลังได้ จึงควรระมัดระวังในการใช้งาน ลักษณะของถังจะมีฉลากเป็นสีครีมและมีตัวหนังสือสีดำระบุไว้

foam-extinguishers

ข้อควรระวังในการใช้งานถังดับเพลิงชนิดโฟม

ถังดับเพลิงชนิดนี้ไม่ควรใช้ดับไฟที่เกิดจากการลุกไหม้ที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ไฟฟ้า เพราะว่าโฟมมีส่วนผสมของน้ำซึ่งเป็นสื่อในการนำไฟฟ้า จึงไม่เหมาะกับการดับไฟประเภท C

ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon dioxide Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon dioxide Extinguishers) หรือ ถัง CO2 เหมาะสำหรับการดับไฟประเภท A และ B ซึ่งเกิดจากเชื้อเพลิงประเภทของแข็ง และเชื้อเพลิงที่เป็นสารเคมีไวไฟ เมื่อเวลาที่ไฟดับลงจะไม่ทิ้งคราบสิ่งสกปรกไว้ในบริเวณรอบ ๆ ทำให้ถังดับเพลงชนิดนี้นิยมใช้สำหรับการดับเพลิงใน บริเวณไลน์การผลิต ห้องควบคุม ลักษณะของถังดับเพลิงชนิดนี้ปลายปากกระบอกฉีดจะมีพลาสติกสีดำขนาดใหญ่สวมอยู่เพื่อช่วยให้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์พุ่งได้ระยะไกลมากยิ่งขึ้น ลักษณะของถังจะมีฉลากเป็นสีดำและมีตัวหนังสือสีขาวระบุไว้

carbon-dioxide-extinguishers

ข้อควรระวังในการใช้งานถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

ไม่ควรใช้งานถังดับเพลิงชนิดนี้ในพื้นที่แคบ เพราะก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จะเข้าไปแทนที่ออกซิเจนภายในบริเวณนั้น ซึ่งอาจทำให้เกิดอันตรายกับผู้ใช้งานได้

ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical Extinguishers)

ผงเคมีแห้ง (Dry Chemical Extinguishers) เหมาะสำหรับการดับไฟประเภท A, B และ C ซึ่งเกิดจากเชื้อเพลิงทั่วไป,สารไวไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้า ถังดับเพลิงชนิดนี้เหมาะสำหรับใช้ในที่โล่งแจ้ง เช่น ลานจอดจอดรถ โรงงานอุตสาหกรรม และที่พักอาศัย ข้อสังเกตคือลักษณะของถังจะมีฉลากเป็นสีฟ้าและมีตัวหนังสือสีขาวระบุไว้

drypowder-extinguishers

ข้อควรระวังในการใช้งานถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง

เมื่อเปิดใช้งานถังดับเพลิงชนิดนี้แล้ว 1 ครั้งไม่ว่าจะใช้งานหมดหรือไม่หมด จะไม่สามารถใช้งานในครั้งถัดไปได้ เพราะแรงดันภายในถังดับเพลิงตก จึงต้องส่งให้บริษัทผู้จัดจำหน่ายทำการอัดแรงดันให้ใหม่

ถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด (Halotron 1 Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด (Halotron 1 Extinguishers) หรือในบางครั้งอาจจะเรียกกันว่า ถังดับเพลิงฮาโลตรอนวัน สามารถใช้ดับเพลิงประเภท A, B และ C ซึ่งเกิดจากเชื้อเพลิงทั่วไป, สารไวไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้ายกเว้น Class D และ K เหมาะสำหรับการใช้งานในห้องคอมพิวเตอร์ ห้องคลีนรูม ไลน์การผลิต ห้องไฟฟ้า เป็นต้น

ข้อควรระวังในการใช้งานถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด

ก่อนการใช้งานถังดับเพลิงชนิดนี้จำเป็นต้องอพยพผู้คนออกจากพื้นที่ก่อน เพราะสารดับเพลิงชนิดนี้มีทำฎิกิริยากับไฟ จะทำให้เกิดสารพิษจำพวกไฮโดรเจนเฮไลด์ (Hydrogen Halides) ซึ่งเป็นอันตรายกับระบบทางเดินหายใจ

จบไปแล้วนะครับสำหรับบทความเกี่ยวกับ ประเภทของไฟ และ ถังดับเพลิงแต่ละชนิด หวังว่าเพื่อนๆจะได้รับความรู้มากมายไปใช้สำหรับการเลือกซื้อและเลือกใช้ถังดับเพลิงให้เหมาะสมกับประเภทของไฟที่ต้องการจะดับ และสถานที่ใช้งาน หากเพื่อนๆ สนใจสินค้าเซฟตี้ชนิดอื่นๆนอกเหนือจากถังดับเพลิง เช่น ป้ายความปลอดภัย สามารถเลือกซื้อเพิ่มเติมได้ที่นี่ สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนใจมาฝากกันเหมือนเดิมครับ

คำศัพท์ที่น่าสนใจ

No.คำศัพท์คันจิฮิรางานะคำอ่าน
1ถังดับเพลิง (Fire Extinguisher)消火器しょうかきShō-ka-ki