Home » Technical » Mechanical » โอริง(O-ring) คืออะไร ?

โอริง(O-ring) อุปกรณ์กันรั่วที่ไม่ควรมองข้าม

โอริง(O-ring) ถือเป็นส่วนประกอบสำคัญของอุปกรณ์ที่นำมาใช้ในระบบเครื่องจักรอุตสาหกรรม ถือเป็นชิ้นส่วนสำคัญของอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับของไหลชนิดต่าง ๆ เช่น อากาศ, น้ำ, น้ำมัน ตัวอย่างอุปกรณ์ที่มีโอริงเป็นส่วนประกอบภายใน เช่น กระบอกสูบ (air cylinder)  วาล์วควบคุมความเร็ว (speed controller), และอุปกรณ์อื่นๆ อีกมากมาย ในบทความนี้เราจะมาพาเพื่อนๆ ไปทำความรู้จักกับอุปกรณ์ชิ้นนี้ให้มากยิ่งขึ้นกันครับ

โอริง(O-ring) คืออะไร ?

โอริง(O-ring) เป็นซีลชนิดหนึ่งที่มีรูปร่างคล้ายกับขนมโดนัทหรือห่วงยาง โดยมีหน้าตัดเป็นรูปวงกลม ซึ่งชิ้นส่วนชิ้นนี้ถูกผลิตขึ้นมาด้วยวัสดุที่มีความยืดหยุ่น (elastic materials) ตัวอย่างเช่น ยางธรรมชาติ (Nitrile) หรือ NBR, ไวตัน (Viton) หรือ (Viton® or Fluorocarbon), ซิลิโคน (Silicone) ,เอทธิลีนโพรพิลีนไดอีน (Ethylene-Propylene Diene) หรือ EPDM  เป็นต้น การนำไปใช้งานนั้นขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและจุดประสงค์ต่าง ๆ ตัวอย่างเช่น ใช้ในเครื่องจักรประเภทผลิตอาหาร ต้องคำนึงอุณหภูมิ ประเภทของของไหล และตำแหน่งที่ติดตั้งของโอริงว่ามีการเคลื่อนที่อย่างไร เป็นต้น

what-is-o-ring
ตัวอย่าง โอริง (O-ring)

โอริง(O-ring) ทำหน้าที่อะไร 

โอริง(O-ring) ทำหน้าที่ เป็นซีลป้องกันการการรั่วซึมให้กับของไหล เช่น ของเหลว (Liquid) ประเภทน้ำมันในระบบไฮดรอลิค (Hydraulic system) หรือ แก๊ส (Gas) ในระบบลมอัด หรือ ระบบนิวเมติกส์ (Pneumatic system) เป็นต้น

การทำงานของโอริง (O-ring)

ตัวอย่างการทำงานของโอริงในถังสูญญากาศ

what-is-o-ring

ก่อนการประกอบจะเห็นว่า เส้นผ่านศูนย์กลางของโอริงมีขนาดใหญ่กว่าขอบถังเล็กน้อย

what-is-o-ring

เมื่อนำโอริง ไปประกอบกับชิ้นงานจะเห็นได้ว่า โอริงถูกบีบให้เปลี่ยนรูปจากวงกลมกลายเป็นวงรี ซึ่งช่วยให้สามารถป้องกันการรั่วซึมของของไหลได้บางส่วน

what-is-o-ring

เมื่อลมภายในถังสูญญากาศถูกดูดออกไป ทำให้ความดันภายในถังเปลี่ยนไป ส่งผลให้โอริงมีรูปร่างที่เปลี่ยนแปลงดังรูป จึงทำให้สามารถป้องกันการรั่วซึ่มของอากาศได้ดียิ่งขึ้น

การติดตั้ง โอริง(O-ring) แบ่งออกเป็นกี่ประเภท

การติดตั้ง โอริงแบ่งออกได้เป็น 2 รูปแบบดังนี้

โอริงที่ติดตั้งกับชิ้นส่วนที่อยู่กับที่ (Static seal) 

เป็นการติดตั้งโอริงในส่วนที่ไม่มีการเคลื่อนที่ ตัวอย่างเช่น โอริงที่ติดตั้งอยู่ในกระบอกสูบด้านที่ไม่มีการเคลื่อนที่

what-is-o-ring

ติดตั้งโอริงในส่วนที่ไม่มีการเคลื่อนที่


จากภาพจะเห็นได้ว่า O-ring ถูกติดตั้งภายในของกระบอกสูบซึ่ง โอริงไม่มีการเคลื่อนที่เมื่อก้านสูบมีการเคลื่อนที่เลื่อนเข้าและเลื่อนออก

โอริงที่ติดตั้งกับชิ้นส่วนที่มีการเคลื่อนที่ (Dynamic seal) 

เป็นการติดตั้งโอริง ในส่วนที่มีการเคลื่อนที่ตัวอย่าง แบ่งได้ออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้

  1. Reciprocating เป็นการติดตั้งโอริงเพื่อป้องกันการรั่วซึมในแนวระยะชักของกระบอกสูบ
what-is-o-ring

ติดตั้งโอริงในส่วนที่มีการเคลื่อนที่


จากภาพจะเห็นได้ว่า O-ring ถูกติดตั้งอยู่ภายในของกระบอกสูบ มีการเคลื่อนที่ไปพร้อมกับก้านสูบ

  1. Rotary seal คือ โอริงที่ถูกติดตั้งอยู่กับอุปกรณ์ที่มีการหมุน เช่น ปั๊ม

what-is-o-ring

← (ลูกศรสีส้ม) แสดงทิศทางการเสียดสีระหว่างเพลากับ โอริง

จากภาพจะสังเกตเห็นได้ว่า ในขณะที่เพลากำลังหมุน โอริงก็จะเกิดการเสียดสีไปพร้อมกับเพลาในเวลาเดียวกันในทิศทางตรงกันข้ามกับการหมุนของเพลา

  1. Oscillating คือ โอริงที่ถูกติดตั้งอยู่ในอุปกรณ์ที่มีการเคลื่อนที่ตามแนวระยะชัก (Reciprocating) และ การหมุน (Rotary seal) มักพบเจอได้ในวาล์ว
what-is-o-ring


↑↓ แสดงทิศทางการเสียดสีระหว่างเพลากับโอริง ในรูปแบบ Reciprocating

 แสดงทิศทางการเสียดสีระหว่างเพลากับโอริง ในรูปแบบ Rotary seal

การระบุขนาดของโอริงทำได้อย่างไร 

การระบุขนาดของโอริง สามารถทำได้โดยใช้ไม้บรรทัดหรือเวอร์เนียคาลิปเปอร์ก็ได้ แต่มีข้อควรระวังก็คือ ในขณะที่ทำการวัดต้องไม่กดโอริงแรงจนเกินไป ซึ่งอาจทำให้ขนาดที่ได้มีความคลาดเคลื่อน เรามาดูกันครับว่ามีค่าอะไรบ้างที่จำเป็นในการระบุขนาดของโอริง 

what-is-o-ring
เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน (Inner diameter)
what-is-o-ring
เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก (Outer diameter)
what-is-o-ring
ความกว้างหน้าตัด (Cross section)

โดยปกติแล้วในแคตตาล็อก นิยมบอกค่าโอริงในรูปแบบของ เส้นผ่านศูนย์กลาง X ความกว้างของหน้าตัด ตัวอย่างเช่น 10 X 2
นอกจากนี้การเลือกขนาดโอริงต้องคำนึงถึงเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก (outer diameter) เพิ่มอีกด้วย เพราะมีผลต่อการประกอบกับชิ้นส่วนที่จำเป็นต้องใช้งานร่วมกัน

จบไปแล้วนะครับสำหรับสาระความรู้เกี่ยวกับพื้นฐานและหน้าที่การทำงานของ O-ring หวังว่าเพื่อนๆ จะเข้าใจการทำงานของอุปกรณ์ชิ้นนี้มากยิ่งขึ้น สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนใจมาฝากกันเหมือนเดิมครับ

คำศัพท์ที่น่าสนใจ 

คำศัพท์คันจิฮิราคานะคาตาคานะคำอ่าน
โอริงオーリングŌ-rin-gu
การรั่ว漏るもるmo-ru



ค้นหารายการสินค้า​

ให้คะแนนเนื้อหาของเรา

กดที่ ดาว เพื่อโหวต

คะแนนเฉลี่ย 4.7 / 5. คะแนนโหวต: 11

โหวตให้เราคนแรกได้

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Tell us how we can improve this post?

ผู้เขียน
บุลวัชร์ (ป๋อม) เจริญยืนนาน
Engineering content writer ทำงานในแผนก New business development จบปริญญาตรีสาขาวิศวกรรมเครื่องกลจาก KMITL มีประสบการณ์หลายปีในการออกแบบและผลิตชิ้นงานด้วยเครื่องพิมพ์ 3 มิติ มีความต้องการที่จะพัฒนาทักษะการออกแบบอยู่เสมอ

ค้นหารายการสินค้า​

Related Content

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • Google analytic

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรังปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

Save