Bearing Shield VS Bearing Seal เลือกใช้งานอย่างไรให้เหมาะสม

การใช้งานตลับลูกปืนย่อมมีโอกาสที่สิ่งแปลกปลอม จะเข้ามาในตลับลูกปืน ทำให้ตลับลูกปืนมีประสิทธิภาพการทำงานลดลง  แล้วอุปกรณ์อะไรที่จะช่วยป้องกันไม่ให้ ฝุ่น ความชื้น และ น้ำเข้าไปที่ตัวเรือนของตลับลูกปืน นั่นก็คือ Bearing Shield VS Bearing Seal ของตลับลูกปืน แล้วอุปกรณ์สองชิ้นนี้ต่างกันอย่างไร มีวิธีการใช้งานอย่างไร เรามาศึกษาจากบทความนี้กันครับ

Bearing Shield คืออะไร

Bearing Shield คือแผ่นโลหะที่ปิดช่องว่างของวงแหวนใช้สำหรับป้องกันฝุ่นละอองหรือเศษวัสดุที่มีขนาดใหญ่ เข้ามาขัดขวางการทำงานของเม็ดลูกปืน นอกจากนี้ยังช่วยในการป้องกันการรั่วไหลของสารหล่อลื่น (grease) ให้อยู่ภายในของตลับลูกปืนในขณะใช้งาน แผ่นโลหะนี้โดยทั่วไปจะไม่สัมผัสกับวงแหวนภายใน (inner ring)  ส่วนมากทำมาจากวัสดุ stainless steel AISI 304 เหมาะกับการใช้งานที่ความเร็วรอบสูง 

Bearing Seal คืออะไร

Bearing Seal มีหน้าที่คล้ายกับ shield แต่วัสดุที่ใช้งานเป็นแผ่นยาง ใช้ปิดช่องว่างของวงแหวนได้ดีกว่าแบบ shield เหมาะกับการใช้งานในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้น

Seal แบ่งออกได้ออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้ 

1.Seal แบบสัมผัส (Contact Seal)

Seal แบบสัมผัสนั้นมีวัสดุให้เลือกใช้งานหลากหลาย เช่น Nitrile rubber ,PTE , Viton และ อื่นๆ inner rip ของซีล จะสัมผัสกับวงแหวนด้านในของตลับลูกปืน ซึ่งสามารถที่จะกัน ฝุ่น ความชื้น และสามารถป้องกันการรั่วไหลของสารหล่อลื่น (grease)ให้อยู่ภายในของตลับลูกปืนในขณะใช้งาน แต่รู้ไหมครับการที่ inner rip สัมผัสกับ วงแหวนด้านในของตลับลูกปืนนั้น ย่อมมีผลกระทบเกิดขึ้นนั้นก็คือ แรงบิดเสียดทาน (friction torque) ที่เกิดขึ้นจะมีค่าสูงขึ้นเมื่อเทียบกับแบบ shield ซึ่งส่งผลให้ ความเร็วสูงสุดในการใช้งาน (maximum operating speed) นั้นลดลง

2.Seal แบบไม่สัมผัส (Non-contact seal)

วัสดุในการผลิต Seal แบบไม่สัมผัสจะใกล้เคียงกับ Seal แบบสัมผัส เช่น Nitrile rubber,  PE และ PTFE  แต่มีความแตกต่าง คือ Seal ประเภทนี้ไม่ได้สัมผัสกับวงแหวนด้านในของตลับลูกปืน ดังนั้นจึงไม่มีผลกับกับ แรงบิด(torque) และ ความเร็วสูงสุดในการใช้งาน (maximum operating speed) ซีลแบบไม่สัมผัสสามารถป้องกันได้ดีกว่าแบบ shield แต่การปิดผนึกนั้นไม่ได้ดีไปกว่า Seal แบบสัมผัส (Contact Seal) 

วิธีการกำหนด Shield และ Seal ของตลับลูกปืนทำอย่างไรตอนสั่งซื้อ

หากเพื่อนๆ ต้องการสั่งซื้อตลับลูกปืน เราจะกำหนด shield กับ Seal ได้ในส่วนไหนของรหัสสินค้า ตัวอย่างเช่น ต้องการสั่งซื้อตลับลูกปืน 6006 แบบ shield เราจะระบุรหัสสินค้าอย่างไร สามารถศึกษาได้จากบทความนี้ครับ

จากแคตตาล็อก ผู้ผลิตหลาย ๆ ยี่ห้อมักจะระบุรหัสเป็น 6006□ 

□ใช้ระบุประเภทของตัวป้องกันว่าเป็น Shield หรือ Seal นั้นเอง 

เพื่อน ๆ สามารถกำหนดค่าได้ในช่อง□ ตัวอย่างเช่น DDU, VV, Z และ ZZ โดยตัวหนังสือดังกล่าว มีความหมายดังนี้

1.ไม่มีสัญลักษณ์ (Open type)

ด้านหน้า	ด้านหลัง

ตัวย่อ	ความหมาย
– (ไม่มีสัญลักษณ์)	เป็นตลับลูกปืนแบบเปิดทั้งสองด้านไม่มี Shield หรือ Seal ปิดทั้งสองฝั่ง

2. Bearing Seal ที่ระบุตัวย่อ “DU” และ “DDU”

ด้านหน้า	ด้านหลังแบบไม่มี Seal (DU)	ด้านหลังแบบมี Seal (DDU)

ตัวย่อ	ความหมาย
DU	มี Seal แบบสัมผัส (Contact Seal) เพียงด้านเดียว
DDU	Seal แบบสัมผัส (Contact Seal) ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง

3. Bearing Seal ที่ระบุตัวย่อ “VV”

ด้านหน้า	ด้านหลัง

ตัวย่อ	ความหมาย
VV	Seal แบบไม่สัมผัส (Non-Contact Seal)

4. Bearing Shield ที่ระบุตัวย่อ “Z” และ “ZZ”

ด้านหน้า	ด้านหลังแบบไม่มี shield (Z)	ด้านหลังแบบมี shield (ZZ)

ตัวย่อ	ความหมาย
Z	ตลับลูกปืนแบบเปิดข้างเพียงฝั่งเดียว อีกฝั่งจะมีแผ่นโลหะปิดอยู่
ZZ	ตลับลูกปืนแบบที่ถูกประกบด้วยแผ่นโลหะทั้งสองฝั่ง

ทำไมแบริ่งที่มีแผ่นโลหะประกบทั้งสองฝั่ง ถึงระบุ Z เพียงตัวเดียวทั้งสองฝั่ง

เพื่อนๆ หลายคนอาจเคยประสบปัญหาในการสั่งซื้อตลับลูกปืนจากตัวแทนจำหน่าย ตัวอย่างเช่น ถ่ายรูปสินค้าที่เห็นรหัสสินค้าชัดเจน ดังรูป แต่เมื่อได้รับสินค้า กลับได้ตลับลูกปืนที่มีแผ่นโลหะประกบเพียงด้านเดียว แต่ในความเป็นจริงสินค้าที่ลูกค้าต้องการนั้น ต้องมีแผ่นโลหะประกบทั้งสองด้านของตลับลูกปืน เราจะมาไขข้อสงสัยกันครับว่า ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น  

ในกระบวนการขึ้นรูปแผ่นโลหะ (shield) ใช้กระบวนการขึ้นรูปด้วยกระบวนการปั้ม (punching) ซึ่งการทำแม่พิมพ์เพื่อขึ้นรูปชิ้นงานย่อมมีราคาสูง ทางผู้ผลิตจึงใช้วิธีการกำหนดตัวย่อเพียงตัวเดียว เพื่อให้สะดวกในการสร้างแม่พิมพ์เพียงชุดเดียวในการผลิต และใช้วิธีการกำหนดข้อแตกต่างโดยใช้รหัสของผลิตภัณฑ์สินค้าแทน ตัวอย่างเช่น 6006ZZ อย่างที่ทุกท่านทราบ 6006ZZ นั้นมีการประกอบแผ่นโลหะทั้งสองด้านของตลับลูกปืน ซึ่งแต่ละด้านจะมีตัวอักษร 6006Z ซึ่งมองในอีกมุมนึงก็คือ ผลิตภัณฑ์ชิ้นนี้มี  Z อยู่ด้วยกันสองตัวเป็นตัวแทนในการบอกว่ามีแผ่นโลหะประกบทั้งสองฝั่งนั้นเอง

จบไปแล้วนะครับสำหรับ Shield และ Seal คืออะไรในตลับลูกปืน เพื่อนๆ สามารถที่จะสั่งซื้อตลับลูกปืนได้ ตรงกับการใช้งานได้มากยิ่งขึ้น ในส่วนคุณสมบัติของวัสดุ seal เพื่อน ๆ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากแคตตาล็อกของผู้ผลิตโดยตรงเพื่อตรวจสอบอุณหภูมิสูงสุดและต่ำสุดในการใช้งาน  สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนใจมาฝากกันเหมือนเดิมครับ  แล้วพบกันใหม่กับบทความที่น่าสนใจในสัปดาห์หน้า สวัสดีครับ 

คำศัพท์ที่น่าสนใจ

No.	คำศัพท์	คันจิ	ฮิรางานะ	คาตาคานะ	คำอ่าน
1	Bearing Shield	–	–	ベアリングシールド	Bea-rin-gu-shī-ru-do
2	Bearing Seal	–	–	ベアリングシール	Bea-rin-gu-shī-ru