Total Visited : 47625
Visited Today : 93

สารบัญ

รู้จักโซ่ส่งกำลัง หนึ่งในอุปกรณ์สำคัญของเครื่องจักรในโรงงาน

การใช้โซ่ส่งกำลัง ถือเป็นอีกทางเรื่องหนึ่งของการติดตั้งระบบส่งกำลังในโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งนิยมใช้กันมากในการออกแบบเครื่องจักร เช่น เครื่องจักรทางการเกษตร เครื่องทอผ้า เป็นต้น การส่งกำลังแบบโซ่นั้น มีวิธีการส่งกำลังที่คล้ายกับการส่งกำลังด้วยสายพาน โดยที่โซ่ (chain) จะคล้องอยู่กับเฟืองโซ่ (sprocket) ซึ่งติดตั้งอยู่บนเพลาขับและเพลาตาม อัตราทดของการขับนั้นขึ้นอยู่กับขนาดของเฟืองโซ่ทั้งสองฝั่ง

transmission-chain
รูปแสดง ตำแหน่งของโซ่ (Chain) และเฟืองโซ่ (Sprocket)

ข้อดีและข้อเสีย ของการใช้งานโซ่ส่งกำลัง

ข้อดี

  • ไม่มีการสลิปเกิดขึ้นระหว่างโซ่กับเฟืองโซ่ ทำให้ได้อัตราทดที่แน่นอน
  • การติดตั้งไม่ต้องการความเที่ยงตรงมากเมื่อเทียบกับการขับด้วยเฟือง
  • ติดตั้งได้ง่ายกว่าสายพาน เพียงแค่คล้องโซ่เข้ากับเฟืองโซ่ หลังจากนั้นใช้สลักสอดเข้าไปในรูเพื่อยึดโซ่เข้าด้วยกันเป็นวงปิด
  • มีขนาดเล็กกว่าสายพาน เมื่อใช้งานที่อัตราทดเท่ากัน ล้อของสายพานจะมีขนาดใหญ่กว่าเฟืองโซ่ ถ้าต้องการส่งกำลังเท่ากัน ความกว้างของโซ่ย่อมน้อยกว่าสายพาน
  • ใช้งานได้ที่อุณหภูมิสูง และในบริเวณที่มีความชื้นและฝุ่นละอองได้

ข้อเสีย

  • เสียงดังในขณะใช้งาน
  • ถ้าใช้งานที่ความเร็วรอบสูงอาจเกิดอันตรายได้หากโซ่ขาด
  • เพลาต้องขนานกันเท่านั้น
  • ไม่สามารถส่งกำลังแบบ (crossed drive) ได้
  • หากไม่มีการหล่อลื่นจะส่งผลให้โซ่เกิดการสึกหรอได้ง่าย
  • ราคาสูงกว่าเมื่อเทียบกับการขับด้วยสายพาน

ส่วนประกอบของโซ่ส่งกำลัง

transmission-chain
ส่วนประกอบของโซ่ส่งกำลัง
  1. แผ่นประกบด้านใน (outer link) ทำหน้าที่รับแรงดึง (tensile strength) และรองรับแรงกระชากที่เกิดในขณะทำงาน
  2. แผ่นประกบด้านนอก (outer link) ทำหน้าที่รับแรงดึง (tensile strength) และรองรับแรงกระชากที่เกิดในขณะทำงาน นอกจากนั้นยังเป็นตัวเชื่อมระหว่างโซ่แต่ละข้อ
  3. สลัก(pin) ทำหน้าที่รับแรงเฉือน (shearing strength) และแรงบิด (bending strength) ที่ถูกถ่ายเทมาจากแผ่นประกบด้านในและด้านนอก อีกทั้งยังรองรับแรงร่วมกับบุช ขณะเคลื่อนที่อยู่บริเวณร่องของฟันเฟือง ดังนั้นสลักที่ใช้งานตรงจุดนี้ต้องมีความแข็งแรงสูงมากเพื่อให้สามารถรับแรงเฉือน, แรงบิด, แรงดึง และแรงกระชาก
  4. โรลเลอร์ (roller) เป็นส่วนที่รองรับแรงกดและแรงกระแทก เมื่อโซ่วิ่งเข้าไปในเฟืองโซ่
  5. บุช(bush) เป็นชิ้นส่วนที่รับแรงมาจากหลายๆ ชิ้นส่วนของโซ่

โซ่ส่งกำลังมีกี่ชนิด

               โซ่ส่งกำลังที่นิยมใช้ในการออกแบบเครื่องจักรอุตสาหกรรมนิยมใช้กัน 2 ชนิดดังนี้

1. โซ่ส่งกำลัง ชนิด Roller chains

Roller chains โซ่ชนิดนี้ประกอบด้วยแผ่นประกบด้านในและแผ่นประกบด้านนอก ยึดติดกันด้วยสลักและบุช มีโรลเลอร์กลวงติดตั้งร่วมกับบุช ซึ่งมีให้เลือกใช้งานทั้งแบบ 1 ชั้น 2 ชั้น และ 3 ชั้น

transmission-chain
Roller chains แบบ 1 ชั้น
transmission-chain
Roller chains แบบ 2 ชั้น
transmission-chain
Roller chains แบบ 3 ชั้น

2. โซ่ส่งกำลัง ชนิด Toothed chains

Toothed chains โซ่ชนิดนี้ประกอบด้วยแผ่นประกบหลายแผ่นเรียงซ้อนกันและยึดติดกันด้วยสลักดังรูป แผ่นประกบแต่ละแผ่นจะมีฟันสองฟัน ในขณะส่งกำลังข้อต่อโซ่จะทำหน้าที่เป็นจุดหมุนของข้อโซ่  ทำให้โซ่แนบสนิทกับฟันบนเฟืองโซ่ จึงมีการสึกหรอน้อย โซ่ชนิดนี้มีเสียงเบาในขณะใช้งานเมื่อเปรียบเทียบกับโซ่แบบโรเลอร์  บางครั้งโซ่ชนิดนี้อาจเรียกว่า silent chain แต่โซ่ชนิดนี้มีน้ำหนักมากกว่า ราคาสูงกว่า และบำรุงรักษายากกว่าโซ่แบบโรเลอร์  

transmission-chain
Toothed chains หรือ silent chain
transmission-chain
ตัวอย่างการใช้งาน Toothed chains ในเครื่องจักร

อุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับโซ่ส่งกำลัง

1.เฟืองโซ่ (sprocket)

เป็นอุปกรณ์ที่ต้องใช้ควบคู่กับโซ่ ฟันของเฟืองโซ่นั้นจะขบลงไปในร่องของเฟืองโซ่ เพื่อทำหน้าที่ในการขับเคลื่อนระบบส่งกำลัง ซึ่งเฟืองโซ่มีรูปร่างหน้าตาที่หลากหลายให้เลือกใช้งาน ขึ้นอยู่กับการออกแบบ และชนิดของโซ่ที่นำมาใช้ร่วมกัน รูปร่างของฟันโซ่ที่นักออกแบบนิยมใช้กันมีดังนี้

transmission-chain
เฟืองโซ่แบบฟันเฟืองชั้นเดียว
transmission-chain
เฟืองโซ่แบบฟันเฟือง 2 ชั้น

2.Idler sprockets และ Chain guide tensioner

ใช้สำหรับปรับความตึงให้กับโซ่ส่งกำลังโดยจะติดตั้งในฝั่งที่โซ่หย่อน นอกจากนี้ยังช่วยแก้ปัญหาในเรื่องแรงสั่นสะเทือนของโซ่ในขณะใช้งานได้อีกด้วย

ข้อควรระวังในการติดตั้ง

ถ้าติดตั้ง Idle หรือ Chain guide tensioner ในฝั่งที่โซ่ตึงนั้น จะทำให้อายุการใช้งานของโซ่สั้นลง อันเนื่องมากจากโซ่รับแรงดึงมากจนเกินไป จนทำให้เกิดความเค้นสะสมมาก

transmission-chain
Idler sprockets
transmission-chain
ตัวอย่างการติดตั้ง Idler sprockets
transmission-chain
Chain guide tensioner
transmission-chain
ตัวอย่างการติดตั้ง Chain guide tensioner

จบไปแล้วนะครับ สำหรับบทความเกี่ยวกับโซ่ส่งกำลัง การเลือกใช้งานโซ่ส่งกำลังนั้นมีทั้งข้อดีและข้อเสียที่ต้องพิจารณา ไม่ว่าจะเป็นวิธีการติดตั้ง อุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกัน การบำรุงรักษา และอื่น ๆ อีกมากมาย สุดท้ายนี้การเลือกโซ่ส่งกำลังควรเลือกตามความเหมาะสมของการใช้งาน ไม่ควรเลือกสเป็คที่สูงเกินความจำเป็นมากจนเกินไป เพราะจะทำให้ต้นทุนในการออกแบบเครื่องจักรของเพื่อนๆ มีราคาที่สูง สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนใจมาฝากกันเหมือนเดิมครับ 

คำศัพท์ที่น่าสนใจ

No.คำศัพท์คันจิฮิรางานะคาตาคานะคำอ่าน
1 โซ่ส่งกำลัง (Chain) チェーンChē-n
เลือกดูสินค้า Chain เพิ่มเติมได้ที่นี่
4.5 4 votes
Article Rating
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • Google analytic

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรังปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

Save

ขอบคุณสำหรับความสนใจ

ทางทีมงานได้รับอีเมลของท่านแล้ว
จะรีบติดต่อกลับภายใน 24 ชั่วโมง