ไฟแสดงสถานะ (pilot lamp) คืออะไร

ไฟแสดงสถานะ (pilot lamp หรือ status light) คือ หลอดไฟแสดงการทำงานของเครื่องจักรในสถานะต่างๆ นิยมติดตั้งอยู่บริเวณตู้ควบคุม โดยมีหน้าที่หลักคือ บอกสถานะการทำงาน เช่น กำลังทำงานอยู่, หยุดการทำงาน, แจ้งเตือนในกรณีที่มีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถแสดงสถานะอื่นๆ ได้ตามสีของหลอดไฟ ตามที่ผู้ออกแบบกำหนด

ไฟแสดงสถานะมีรูปร่างแบบไหนให้ใช้บ้าง?

ไฟสำหรับแสดงสถานะที่นิยมใช้ในงานอุตสาหกรรมมีรูปร่างดังนี้

 สีของไฟแสดงสถานะมีความหมายอะไร ?

 สีของ pilot lamp ใช้แสดงสถานะการทำงานของเครื่องจักร ซึ่งสีที่นิยมใช้กันมีดังนี้

1. สีแดง (red) เป็นสีที่มักจะใช้กับการแจ้งสถานะของเครื่องจักรเมื่อหยุดการทำงาน หรือไม่พร้อมสำหรับการใช้งาน
2. สีเหลือง (yellow or amber) เป็นการแจ้งสัญญาณเตือน ตัวอย่างเช่น แจ้งเตือนให้ผู้ปฎิบัติงานทำการตรวจเช็คเครื่องจักร เมื่อมีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้น
3. สีเขียว (green) เป็นการแจ้งสถานะว่าเครื่องจักร กำลังทำงานอยู่
4. สีฟ้า(blue) เป็นสีที่นิยมนำไปใช้กับตู้ไฟฟ้า 3 phase บอกสถานะการทำงานของ T ตามมาตรฐาน VDE ของประเทศเยอรมัน

**ทั้งนี้การเลือกใช้งานสีไฟของ pilot lamp ไม่ได้กำหนดเป็นมาตรฐานที่ชัดเจน ขึ้นอยู่กับผู้ออกแบบ สามารถที่จะเลือกใช้งานตามจุดประสงค์ที่ต้องการ

ไฟแสดงสถานะสีขาวทำไมถึงมี 2 แบบ ？

ในการเลือกไฟสีขาวหลายครั้งที่ผู้ซื้อมักเกิดความสับสนระหว่าง ไฟสีขาว(pure white) และไฟสีขาว(white) เรามาดูข้อแตกต่างของสีไฟทั้งสองรูปแบบกันครับ

• รูปที่ 1 ไฟสีขาว (pure white) (ピュアホワイト) จากภาพจะเห็นได้ว่าไฟสีขาวรูปแบบนี้จะให้สีขาวชัดเจน

• รูปที่ 2 ไฟสีขาว (white) (白) จากภาพจะเห็นเป็นสีขาวออกไปทางเหลืองอ่อนซึ่งคล้ายกับแสง warm light

ประเภทของไฟแสดงสถานะ (pilot lamp)  

ไฟสำหรับแสดงสถานะ สามารถแบ่งออกได้หลายประเภท ไม่ว่าจะเป็น แบ่งตามรูปแบบการติดตั้งหรือแบ่งตามรูปแบบการทำงาน เราจะมาดูทั้งสองรูปแบบนี้กันครับว่า มีข้อแตกต่างกันอย่าง ไร

ไฟแสดงสถานะ สามารถแบ่งตามรูปแบบการติดตั้ง

ไฟแสดงสถานะ แบบสำเร็จรูป (ประกอบมาจากโรงงาน)

ไฟแสดงสถานะประเภทนี้ ถูกออกแบบมาเพื่อใช้ในงานทั่วไป โดยมีคุณสมบัติตามที่ผู้ผลิตกำหนด ไม่สามารถที่จะเปลี่ยนแปลงสเปคได้  

ไฟแสดงสถานะแบบแยกประกอบ (ลูกค้าสามารถเลือกชิ้นส่วนได้)

ไฟแสดงสถานะประเภทนี้ เพื่อนๆ สามารถเลือกส่วนประกอบ เช่น รูปแบบของหน้าสัมผัส, รูปร่างของ mounting, สีของหลอดไฟ, รูปทรงของไฟ ได้ตามต้องการแต่ก็มีข้อจำกัด คือ บางชิ้นไม่สามารถนำมาใช้งานร่วมกันได้ สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้กับทางผู้ผลิต 

ไฟแสดงสถานะ แบ่งตามรูปแบบการทำงาน

สามารถแบ่งออกได้ 3 รูปแบบหลัก ๆ นั้นดังนี้

ไฟแสดงสถานะได้เพียงอย่างเดียว 

ไพลอตแลมป์รูปแบบนี้ จะเป็นแค่ไฟแสดงสถานะซึ่งถูกแสดงผลด้วยหลอดไฟที่ติดตั้งอยู่ภายใน ไม่สามารถกดปุ่มหรือส่งเสียงสัญญาณเตือนออกมาเมื่อเกิดความผิดปกติ ส่วนมากนิยมนำไปใช้ในการแสดงสถานะอุปกรณ์ต่าง ๆ บนตู้คอนโทรล เช่น แสดงสถานะการทำงานของปั้มลมพร้อมใช้งานหรือไม่พร้อมใช้งาน

ไฟแสดงสถานะ+เสียงแจ้งเตือน (Buzzer)

ไพลอตแลมป์รูปแบบนี้นิยมใช้ในการแจ้งเตือนความผิดปกติและระบบฉุกเฉิน นอกจากจะมีไฟแสดงสถานะแล้วยังมีฟังก์ชั่นเสียงเตือนเพิ่มเข้ามาอีกด้วย ข้อสังเกตในการแยกประเภท ระหว่างไพลอตแลมป์รูปแบบธรรมดาและรูปแบบที่มีเสียงเตือน คือ สามารถดูได้จากสัญลักษณ์รูปลำโพงที่อยู่บนหน้าปัด

ไฟแสดงสถานะ+สวิตช์ปุ่มกด

ไพลอตแลมป์รูปแบบนี้ถูกออกแบบให้มีทั้งไฟสำหรับแสดงสถานะ และปุ่มที่สามารถกดได้ เพื่อเปิดและปิดการทำงาน ซึ่งเหมาะสำหรับงานที่ต้องการแสดงสถานะและควบคุมการทำงานไปพร้อมกัน ข้อควรระวังสำหรับการใช้ไพลอตแลมป์ชนิดนี้คือ ต้องไม่ลืมที่จะตรวจสอบกำลังไฟที่ใช้สำหรับหลอดไฟ ซึ่งมักจะแยกออกจากไฟของหน้าสัมผัส

ตัวอย่างการดูกระแสไฟฟ้าที่ใช้ไฟสำหรับแสดงสถานะ+สวิตช์ปุ่มกด

จบไปแล้วนะครับสำหรับบทความแนะนำอุปกรณ์ไฟสำหรับแสดงสถานะ ผู้เขียนหวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ให้กับนักออกแบบมือใหม่ และผู้ไม่เคยใช้งานไฟชนิดนี้ ให้เห็นถึงรูปแบบ, ชนิดและจุดประสงค์การใช้งานที่กว้างมากขึ้น รวมไปถึงข้อควรระวังต่างๆ หากสนใจดูสินค้าชนิดนี้เพิ่มเติมสามารถคลิกได้ที่นี่ สุดท้ายนี้เรามีคำศัพท์ที่น่าสนใจมาฝากกันเหมือนเดิมครับ พบกันใหม่กับบทความที่น่าสนใจในสัปดาห์หน้า สวัสดีครับ

คำศัพท์ที่น่าสนใจ

No.	คำศัพท์	คันจิ	ฮิรางานะ	คาตาคานะ	คำอ่าน
1	ไฟสำหรับแสดงสถานะ	–	–	パイロットランプ	Pa-i-rot-to-ran-pu